.

برگهای این گیاه به صورت متقابل بیضوی، نوک تیز با کناره های دندانه دار است و گلهای آن معطر و کوچک به رنگ سفید، قرمز و گاهی بنفش مشاهده می شود. 
ریحان گیاه مقدسی است که دارای خواص چندگانه می باشد و در بسیاری از بیماریها استفاده می شود. از زمانهای قدیم، پیشینان و اجداد ما اعتقاد به قدست و خواص دارویی آن داشته اند. 
ریحان در ایران و افغانستان به صورت خودرو می روید و در اکثر نقاط دنیا کاشته می شود. 
از این گیاه اسانسی بنام بازیلیک یا روغن ریحان که بسیار معروف است تهیه می شود. ریحان از لحاظ مردم قدیم ایران کمی گرم و خشک است و چون بسیار معطر است برای معطر ساختن غذا از آن استفاده می شود. 
گفته می شود مصرف ریحان طی مدت معینی ، باعث درمان بیماریهایی مانند سرما خوردگی، سرفه، سردرد، خستگی چشم، ضعف، اسهال، فشار خون بالا یا پایین، مشکلات قلبی، چاقی، ترشی معده، یبوست، مشکلات کلیوی، سنگهای مثانه و دردهای نقرسی می شود. 
این گیاه برای افزایش مقاومت و استحکام بدن در برابر بیماریها که در نتیجه کمبود ویتامین های Aو C هستند، نقش عمده ای دارد.
مصرف ریحان می تواند باعث بهبود چین و چروکهای دست و صورت شود. هم چنین در بیماریهای زنان، مشکلات پوستی و تب نیز کاربرد دارد. برای بیماران مبتلا به سرطان نیز مصرف این گیاه توصیه می شود. 
دم کرده برگ ریحان معالج سردردهای میگرن و عصبی است و اثر ضدتشنج دارد. 
برگ ریحان درمان کننده ناراحتی های حاصل از نیش حشرات است. 
تخم ریحان برای رفع دل درد مفید است و اگر آن را بکوبید و با صمغ عربی مخلوط کنید داروی خوبی برای درمان اسهال است. 
برگ ریحان اثر زیادکننده شیر دارد و خوردن آن به همراه غذا به هضم کمک می کند. 

نیاز اکولوژیکی 

ریحان در طول رویش به هوای گرم تابش نور کافی نیاز دارد. درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بذر 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. این گیاه به سرما بسیار حساس است. در طول رویش به آب کافی نیاز دارد. خاک مناسب برای کاشت ریحان خاکهای با بافت متوسط یا خاکهای لوم شنی یا مقادیر فراوان ترکیبات موهوسی است. نیاز ریحان به پتاس بسیار زیاد است پتاس نقش عمده ای در افزایش عملکرد پیکر رویشی و همچنین افزایش عملکرد اسانس دارد. 

تركیبات شیمیایی: 

از ریحان اسانسی تهیه می شود بنام اسانس بازیلیك یا روغن ریحان كه معروف است و مصارف درمانی مختلفی درد . اسانس ریحان شامل موادی مانند استراگول واوس من درد . دانه ریحان دارای ماده ر وغنی است كه حالتی روان درد .

خواص داروئی: 

چون ریحان بسیار معطر است بنبراین برای معطر ساختن غذاها از آن استفاده می شود ریحان از لحاظ قدیم ایران كمی گرم و خشك است .
)1دم كرده برگ ریحان اثر ضد تشنج درد مقوی و مدر است .
2)دم كرده برگ ریحان معالج سردردهای میگرن و عصبی است .
3)خوردن ریحان دستگاه هاضمه راتقویت می كند .
4)نوشیدن یك فنجان دم كرده ریحان نفخ و گاز معده را از بین میبرد . 
5)برگ ریحان درمان كننده ناراحتی های حاصل از نیش حشرات است كافی است كه محل گزش حشرات را با برگ ریحان ماساژ دهید خارش و درد را برطرف می كند.
6)جویدن برگ ریحان برای زخم های دهان مفید است .
7)جوشانده ریحان تب بر است .
8)دم كرده تخم ریحان مسكن است .
9)اگر تخم ریحان را بكوبید و با صمغ عربی مخلوط كنید داروی خوبی برای درمان اسهال است .
10)تخم ریحان برای رفع دل درد مفید است .
11)برگ ریحان اثر زیا كننده شیر دردو مادران شیر ده حتما باید از این گیاه استفاده كنند .
12)دم كرده دانه ریحان برای درمان ورم كلیه و ترشحات زنانه بكار می رود .
13)دم كرده برگ ریحان درمان كننده سرگیجه است .
14)برگ ریحان را همراه غذا بخورید در هضم غذا موثر است . 
15)اگر گلدان ریحان را جلوی پنجره بگذارید حشرات و مگس را فراری می دهد و آنها وارد خانه نخواهند شد .

نظر بزرگان در مورد ریحان

در حدیث است که امام صادق ( ع ) فرمود: ریحان سبزی پیامبران است و بدانید که هشت خاصیت در آن وجود دارد:
1- غذا را گوارا می کند.
2- منفذها را باز می کند.
3 و 4- دهان و باد گلو را خوشبو می سازد. 
5- اشتها را به غذا افزایش می دهد. 
6- مرض را از بین می برد.
7- شخص را از بیماری 
جذام ایمن می گرداند. 
8- وقتی ریحان در شکم آدمی قرار گیرد، همه ی امراض را ریشه کن می سازد.
در حدیث دیگر، امام کاظم ( ع ) فرمود : ریحان مرض سل را از بین می برد.

طرز استفاده: 

اسانس ریحان را می توانید از فروشگاههای گیاهان دارویی و یا Helath Food خریدری كنید این اسانس بنام Essential Oil Basil معروف است لطفا دقت كنید كه این اسانس بسیار قوی است و نباید بیش از 2 تا 3 قطره آنرا مصرف كنید و همیشه هم باید آنرا با آب رقیق كنید .

مضرات : 

مضرات خاصی گفته نشده است . 
منابع :
خواص گیاه ریحان http://www.hemheme.com
گیاه شگفت انگیز ریحان Tulsi http://aftab.ir
ریحان http://www.iranmania.com
گیاه ریحان http://daneshnameh.roshd.ir
ریحان Basil http://www.irteb.com
ریحان http://www.money58.netfirms.com

پورتال  علمی فرهنگی هنری کرکبود